✳️ در شرایط قرنطینه‌ی خانگی ناشی از همه‌گیری بیماری کووید-19، فرصتی به دست آمده است تا بتوانیم زمان بیشتری را در خانه باشیم و تجربه‌های تازه‌ای در آشپزخانه‌های‌مان بیافرینیم. در اینجا، توصیه‌هایی را برای بهره‌وری بیشتر و بهتر از این فرصت، تقدیم می‌کنم.

✅ گوناگونی بخشیدن به خوراکی‌ها و تجربه کردن مزه‌های تازه:

شاید در روزهای کاری عادی، بسیاری از ما با بهانه‌ی درگیری‌های کاری، در درازمدت بجز خوراکی‌هایی که در خانه به سرعت آماده می‌شوند، یا حتی فست‌فودهای بازاری، خوراک دیگری را تجربه نکرده باشیم. این روزها فرصت خوبی است که به خاطرات گذشته از آشپزی‌های قدیمی‌ترها، یا حتی به کتاب‌های آشپزی سری بزنیم و فرصت آشنایی با گوناگونی خوشگوار خوراکی‌ها را به خود بدهیم.

✅ اختراع کردن خوراکی‌های تازه:

کسانی که اندک مهارتی در آشپزی، و اندک ذوقی در نوآوری داشته باشند، این روزها فرصت خوبی به دست آورده‌اند تا توانایی آفرینش‌گری خود را در آشپزخانه‌ها به کار اندازند و با توجه به شناختی که از سلیقه‌ی چشایی خود و نزدیکان‌شان دارند، دست به نوآوری غذایی بزنند.

✅ هنگامه‌ای برای کوشش در راستای اصلاح الگوی آشپزی:

روش‌های عادتی آشپزی زیان‌بار را می‌توان در این فرصت، شناسایی و اصلاح نمود. عادات ناسالمی مانند سرخ کردن زیاد، استفاده‌ی بیش از حد از روغن و شکر، خوردن گوشت‌های چرخ‌کرده‌ای که سرشار از چربی‌های حیوانی هستند، و ... را می‌توان در رفتارهای آشپزی روزانه، شناسایی کرد و با افزایش آگاهی علمی، روش‌های سالم‌تر آشپزی را جایگزین آنها نمود.

✅ گذار از خوراکی‌های فرآوری شده‌ی حیوانی به سوی پروتئین‌های گیاهی:

این روزها، می‌توانیم در آشپزخانه‌های‌‌مان، آشپزی کردن با گیاهانی که منابع مناسب پروتئین هستند را تمرین کنیم و چه نیکو خواهد بود که این الگوهای آشپزی را به دوران پس از قرنطینه هم گسترش دهیم و بخشی از برنامه‌ی غذایی خود کنیم. نخود، عدس، و بویژه سویا، منابع خوب پروتئین گیاهی هستند. البته در خوردن سویا، باید میانه‌رو باشیم، زیرا خوردن فراوان آن در درازمدت، به سبب دارا بودن استروژن‌های گیاهی، ممکن است مشکلاتی در سامانه‌ی هورمونی ما ایجاد کند.

✅ کاهش استرس با آشپزی:

پرداختن به آشپزی و کار کردن در آشپزخانه، برای برخی از مردم، می‌تواند روشی کارآمد برای کاهش نگرانی و استرس باشد.

✅ فرصتی برای تمرین ((درست خوردن)) و ((آگاهانه خوردن)):

مهارت خوردن آگاهانه، بخش‌های گوناگون و دامنه‌ی گسترده‌ای دارد که در این نوشتار نمی‌گنجد، اما یک بخش آن، آهسته خوردن و خوب جویدن است. امیدوارم در این روزها بتوانید آهسته خوردن و خوب جویدن را تمرین کرده، یاد گرفته، و بخشی از زندگی خود کنید. بسیاری از مشکلات خورد و خوراک، با همین شیوه کاهش می‌یابند و حل می‌شوند.

✅ پختن یا کمپوت کردن میوه‌ها:

پختن یا کمپوت کردن میوه‌هایی مانند سیب و گلابی و برخی میوه‌های دیگر در شرایط کنونی، هم موجب ضدعفونی شدن آنها در دمای بالا می‌شود، و هم این که می‌تواند ما را به خوردن میوه‌ی بیشتر تشویق کند.

✳️ اما نکته‌ی مهم: در شرایطی که تحرک ما کاهش بسیار کاهش یافته است، اگر به اندازه‌ی گذشته غذا بخوریم، احتمال افزایش وزن برای‌مان هست. اندازه‌ی این افزایش وزن، در شرایط یکسان، برای همه یکسان نیست. مثلا برای دو ماه در خانه ماندن، کسی ممکن است نیم کیلوگرم به وزنش افزوده شود، و دیگری ممکن است تا بیش از شش کیلوگرم افزایش وزن را تجربه کند. بهترین راه برای پیش‌گیری از این رویداد ناخوشایند، کاهش اندازه‌ی غذایی است که می‌خوریم. شاید به طور میانگین، کاستن سه تا چهار لقمه یا سه تا چهار قاشق از هر وعده‌ی غذایی، بتواند از افزایش وزن مهارگسیخته‌ی ما در میان‌مدت پیش‌گیری کند.

محمدجواد ربانی پارسا- کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی و درمانگر مرکزمشاوره و توانمندسازی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد...